Denemeler

En uzun Gece

Bugün en uzun geceye yani 21 Aralık’a dair bir yazı kaleme alma fikrindeyim. Şu anda o geceyi yaşıyoruz, bilmem farkında mısınız sevgili okur:)

En uzun gece olduğu gibi en kısa gün diye de söylenebilir. Neden küçük olan ikinci plana itilir ki hep? Yani 21 Haziran’a en kısa gece, 21 Aralık’a en kısa gün desek olmaz mı? Üstelik 21 Aralık’ın en uzun gece oluşu kuzey yarım küre için geçerli. Güney yarım küre en uzun günü yaşadı bugün. Coğrafyaya hiç girmesek mi acaba? Şimdi bilimsel bir bilgiyi atlarız, yarın bütün sosyal medya bizi konuşur. Rezil olmak sorun değil de şöhret olmak zor geliyor.

En uzun gecenin ne olduğunu yıldızlarla uğraşan ve zamanla uğraşanlara, vakitleri ayarlayanlara sorma. Tasaya, derde  düşmüş insanlara sor. Onlar sana söylesinler en uzun gecenin kaç saat olduğunu. Kim demiş bunu? Sabit mahlaslı bir şair.

Tabi tuzunuz kuru. Adamın derdini anlamadınız. Keşke hiç kimsenin derdi olmasa oh ne güzel valla . Şeb-i yelda sadece mısralarda bir kavram olarak kalsa. Keşke.

Yazı yazarken biraz da bilgi edineyim dedim. Derinlemesine birkaç yazı buldum İnternet’te. Özetlemek gerekirse: İran mitolojisinde bu gece için kutlamalar yapılıyormuş. Bir nevi yılbaşı gibi. Yılbaşı kutlamalarını Batı buradan mı aldı acaba? Nihayetinde bunlar aynı kültürün çocukları. Ortak dil ailesinde olduklarına göre ortak bir kültürleri de vardır sanırım. Aslında kutlama gecenin uzunluğu için değil, uzayan gecelerin sonu geldiği için yapılıyormuş. Artık günler uzayacaktır.

21 Aralık’la birlikte “çile günleri” başlar. Kırk gün süren “zemheri” ve elli gün süren “hamsin” tam anlamıyla karakış günleridir. Soğuktan neremizin donacağı belli olmaz artık. Bu günler 21 Mart ile sona erer. Bu Nevruz’dur, yani baharın başlangıcı. Nevruz’da yine İran mitolojisinde kutlanan bir gündür. Adının Farsça olması günün onlara ait olduğu görüntüsünü veriyor. Ama Türk kültüründe de baharın gelişi kutlamalarla karşılanmıştır.

Biz işin biraz da güzel kısmına bakalım. Kışın tam ortasında, havaların buz kestiği bir gecede şöyle çıtırdayan bir soba olsa. Sıcacık. Önce mis gibi tarçın kokan bir salep içsek. Yok yok önce çay içelim. Sobanın üstünde demlenmiş olsun. Oda çay koksun. Sonra sokaklarda biraz kar topu oynayalım. Kar varsa tabi. Bir süre sonra üşüyen ellerimizi sobada ısıtmaya çalışırken tarçınlı salebimizi yudumlayalım. Radyoyu açmayı unutmadınız umarım. Hangi kanalı açacağınızı daha önceki yazıların birinde söylemiştim.

Gece ilerlese, bir şiir kitabı alsak kitaplıktan. (Kitaplık vardır umarım evinizde.) Bir şaire ait olmasın kitap. Seçme şiirlerin bulunduğu bir kitap mesela. Sayılar söyleyerek o sayfada bahtımıza düşen şiirlerle mutlu olsak. Şiir defteri diyecektim aslında. Ama sizi zorda bırakmak istemedim. Şiir defteri tutan kaç insan kaldı merak ediyorum. Bahanemiz hazır. Teknoloji vurdu hepimizi. Sanki teknoloji hayatımıza girmeden önce şiir defteri tutmuşuz gibi. Gece eksik kalmasın. Şiir kitabı ve şiir defteri bulamadıysanız İnternet’ten bulup okuyacağınız bir iki şiire de razıyım ben.

Sonra Yahya Kemal Beyatlı’nın “Şeb-i yeldada uzar fecre kadar kıssa-i aşk/ Ta ki Mecnun bitirir nutkunu Leyla söyler.” mısraları takılsa dilimize. Ne demektir: En uzun gecede sabaha kadar sürer aşk hikâyesi ya da aşkın kendisi. Öyle ki Mecnun’un söyleyecekleri bitince Leyla başlar söze. Anlatır da anlatır.

Divan şiirinde şeb-i yelda bir imgedir. Sevgilinin uzun saçları için kullanılır. Uzunluk ve siyahlık bakımından saç ve gece arasında bir ilgi kurulmuştur. Sadece bu kadarla sınırlı değildir şairlerin hayal dünyası. Çünkü şeb-i yelda sevgiliyle geçirilen upuzun gecenin  adıdır aynı zamanda.

Ah, 21 Aralık! Ah, şeb-i yelda!

Ve ah, uzun ve kara gecelerin uzun ve siyah saçlı sevgilisi…

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s